30 từ viết tắt & 95 thuật ngữ tiếng anh kế toán

Mục lục

1. Tiếng Anh kế toán là gì?

Nếu tiếng Anh giao tiếp là cầu nối để chúng ta trò chuyện với thế giới, thì tiếng Anh kế toán (Accounting English) chính là "ngôn ngữ chung" trong giới kinh doanh toàn cầu.

Về cơ bản, đây là một nhánh của tiếng Anh chuyên ngành (ESP - English for Specific Purposes), tập trung vào hệ thống từ vựng, cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt dành riêng cho lĩnh vực tài chính, thuế và kiểm toán. Nó không chỉ là việc biết các từ vựng đơn lẻ, mà là khả năng đọc hiểu và trình bày các báo cáo, số liệu sao cho chuẩn xác theo các chuẩn mực quốc tế như IFRS hay GAAP.

Kế toán trong tiếng Anh là gì? Thuật ngữ tiếng Anh kế toán cần biết

Điểm khác biệt cốt lõi

Tiếng Anh kế toán có những đặc thù rất riêng mà nếu chỉ giỏi tiếng Anh giao tiếp, bạn vẫn có thể thấy "bối rối":

Tính chính xác tuyệt đối: Một từ trong tiếng Anh thông thường có thể mang nghĩa này, nhưng trong kế toán, nó mang một nghĩa định danh pháp lý hoặc tài chính cụ thể. Ví dụ: “Credit” không chỉ là lòng tin, mà là bên “Có” trong bút toán.
Hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa: Các thuật ngữ được quy định chặt chẽ để đảm bảo dù bạn ở Việt Nam hay New York, khi nhìn vào một bảng cân đối kế toán, mọi người đều hiểu cùng một vấn đề.
Văn phong trang trọng (Formal tone): Các báo cáo và email trao đổi thường sử dụng cấu trúc câu khách quan, rành mạch để đảm bảo tính minh bạch của số liệu.

2. 30 Từ viết tắt kế toán phổ biến

Trong ngành kế toán, việc sử dụng từ viết tắt giúp các bảng tính trở nên gọn gàng và việc trao đổi thông tin diễn ra nhanh chóng hơn.

2.1 Nhóm Báo cáo tài chính (Financial Statements)

Các ký hiệu này xuất hiện thường xuyên trong bộ hồ sơ tài chính của doanh nghiệp:

BS (Balance Sheet): Bảng cân đối kế toán.
P&L (Profit and Loss Statement): Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
CF (Cash Flow): Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
RE (Retained Earnings): Lợi nhuận giữ lại (lợi nhuận chưa phân phối).
OCI (Other Comprehensive Income): Thu nhập toàn diện khác.
EPS (Earnings Per Share): Thu nhập trên mỗi cổ phiếu.

2.2 Nhóm Công nợ & Giao dịch (Accounts & Transactions)

Nhóm này cực kỳ quan trọng cho kế toán thanh toán và kế toán công nợ:

AR (Accounts Receivable): Phải thu khách hàng.
AP (Accounts Payable): Phải trả người bán.
PO (Purchase Order): Đơn đặt hàng.
SO (Sales Order): Đơn hàng bán.
INV (Invoice): Hóa đơn.
CR (Credit): Bên Có.
DR (Debit): Bên Nợ.
GL (General Ledger): Sổ cái.

2.3 Nhóm Tài chính – Lợi nhuận (Finance & Profit)

COGS (Cost of Goods Sold): Giá vốn hàng bán.
GP (Gross Profit): Lợi nhuận gộp.
NP (Net Profit): Lợi nhuận ròng (lợi nhuận sau thuế).
EBIT (Earnings Before Interest and Taxes): Lợi nhuận trước lãi vay và thuế.
EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization): Lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao.
ROI (Return on Investment): Tỷ suất hoàn vốn đầu tư.
ROE (Return on Equity): Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu.
ROA (Return on Assets): Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản.

2.4 Nhóm Thuế & Chuẩn mực (Tax & Standards)

Nhóm này giúp bạn làm việc chuẩn xác với các cơ quan chức năng và đối tác nước ngoài:

VAT (Value Added Tax): Thuế giá trị gia tăng.
CIT (Corporate Income Tax): Thuế thu nhập doanh nghiệp.
PIT (Personal Income Tax): Thuế thu nhập cá nhân.
IFRS (International Financial Reporting Standards): Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.
GAAP (Generally Accepted Accounting Principles): Các nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung.
VAS (Vietnamese Accounting Standards): Chuẩn mực kế toán Việt Nam.
WHT (Withholding Tax): Thuế nhà thầu (thuế khấu trừ tại nguồn).
CPA (Certified Public Accountant): Kiểm toán viên công chứng (chứng chỉ kế toán viên công chứng).

3. 95 Thuật ngữ kế toán theo nhóm

3.1 Nhóm Cơ bản & Nguyên tắc (Basic & Principles)


STT	Thuật ngữ Tiếng Anh	Ý nghĩa Tiếng Việt
1	Accounting period	Kỳ kế toán
2	Bookkeeping	Ghi sổ
3	Double-entry	Ghi sổ kép
4	Journal entry	Bút toán
5	Ledger	Sổ cái
6	Trial balance	Bảng cân đối thử
7	Voucher	Chứng từ
8	Accrual basis	Nguyên tắc kế toán dồn tích
9	Cash basis	Nguyên tắc kế toán tiền mặt
10	Entity	Thực thể/Đơn vị kế toán
11	Fiscal year	Năm tài chính
12	Audit	Kiểm toán
13	Internal control	Kiểm soát nội bộ
14	Materiality	Tính trọng yếu

3.2 Tài sản – Nguồn vốn (Assets & Equity)


STT	Thuật ngữ Tiếng Anh	Ý nghĩa Tiếng Việt
15	Current assets	Tài sản ngắn hạn
16	Fixed assets	Tài sản cố định
17	Intangible assets	Tài sản vô hình
18	Tangible assets	Tài sản hữu hình
19	Depreciation	Khấu hao (tài sản hữu hình)
20	Amortization	Khấu hao (tài sản vô hình)
21	Accumulated depreciation	Khấu hao lũy kế
22	Liquidity	Tính thanh khoản
23	Liabilities	Nợ phải trả
24	Owner’s equity	Vốn chủ sở hữu
25	Capital	Vốn
26	Working capital	Vốn lưu động
27	Retained earnings	Lợi nhuận để lại (Lợi nhuận chưa phân phối)
28	Charter capital	Vốn điều lệ
29	Long-term liabilities	Nợ dài hạn

3.3 Doanh thu – Chi phí (Revenue & Expenses)


STT	Thuật ngữ Tiếng Anh	Ý nghĩa Tiếng Việt
30	Revenue	Doanh thu
31	Gross revenue	Doanh thu tổng
32	Net revenue	Doanh thu thuần
33	Expenses	Chi phí
34	Operating expenses (OPEX)	Chi phí hoạt động
35	Selling expenses	Chi phí bán hàng
36	General & Admin expenses	Chi phí quản lý doanh nghiệp
37	Financial expenses	Chi phí tài chính
38	Prepaid expenses	Chi phí trả trước
39	Cost of goods sold (COGS)	Giá vốn hàng bán
40	Other income	Thu nhập khác
41	Direct costs	Chi phí trực tiếp
42	Indirect costs	Chi phí gián tiếp
43	Fixed costs	Chi phí cố định
44	Variable costs	Chi phí biến đổi

3.4 Hàng tồn kho (Inventory)


STT	Thuật ngữ Tiếng Anh	Ý nghĩa Tiếng Việt
45	Inventory	Hàng tồn kho
46	Raw materials	Nguyên vật liệu
47	Work in progress (WIP)	Sản phẩm dở dang
48	Finished goods	Thành phẩm
49	Stock-take	Kiểm kê kho
50	Obsolescence	Sự lỗi thời (hàng hóa)
51	Warehouse	Kho bãi
52	Carrying cost	Chi phí lưu kho
53	FIFO (First-In-First-Out)	Nhập trước xuất trước
54	LIFO (Last-In-First-Out)	Nhập sau xuất trước
55	Weighted average cost	Giá bình quân gia quyền

3.5 Báo cáo tài chính (Financial Statements)


STT	Thuật ngữ Tiếng Anh	Ý nghĩa Tiếng Việt
56	Cash flow statement	Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
57	Balance sheet	Bảng cân đối kế toán
58	Income statement	Báo cáo kết quả kinh doanh
59	Notes to the financial statements	Thuyết minh báo cáo tài chính
60	Gross profit	Lợi nhuận gộp
61	Operating profit	Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh
62	Net profit after tax	Lợi nhuận sau thuế
63	Dividend	Cổ tức
64	Solvency	Khả năng thanh toán
65	Profitability	Khả năng sinh lời
66	Consolidated financial statements	Báo cáo tài chính hợp nhất

3.6 Công nợ – Giao dịch (Payables, Receivables & Transactions)


STT	Thuật ngữ Tiếng Anh	Ý nghĩa Tiếng Việt
67	Accounts receivable	Phải thu khách hàng
68	Accounts payable	Phải trả người bán
69	Bad debts	Nợ xấu
70	Provision for bad debts	Dự phòng nợ phải thu khó đòi
71	Bank reconciliation	Đối chiếu ngân hàng
72	Direct debit	Ghi nợ trực tiếp
73	Credit note	Hóa đơn giảm giá hàng bán
74	Debit note	Hóa đơn điều chỉnh tăng
75	Prepayment	Trả trước cho người bán
76	Unearned revenue	Doanh thu chưa thực hiện
77	Interest expense	Chi phí lãi vay
78	Installment	Trả góp

3.7 Thuật ngữ Nâng cao & Thuế (Advanced & Tax)


STT	Thuật ngữ Tiếng Anh	Ý nghĩa Tiếng Việt
79	Transfer pricing	Chuyển giá
80	Deferred tax asset	Tài sản thuế thu nhập hoãn lại
81	Deferred tax liability	Thuế thu nhập hoãn lại phải trả
82	Tax evasion	Trốn thuế (bất hợp pháp)
83	Tax avoidance	Tránh thuế (vận dụng luật)
84	M&A (Mergers and Acquisitions)	Mua bán và sáp nhập
85	Goodwill	Lợi thế thương mại
86	Minority interest	Lợi ích cổ đông thiểu số
87	Treasury stock	Cổ phiếu quỹ
88	Contingent liabilities	Nợ tiềm tàng
89	Fair value	Giá trị hợp lý
90	Impairment loss	Lỗ do suy giảm giá trị
91	Lease	Thuê tài sản
92	Financial lease	Thuê tài chính
93	Operating lease	Thuê hoạt động
94	Variance analysis	Phân tích biến động
95	Breakeven point	Điểm hòa vốn

4. Thuật ngữ dễ nhầm lẫn

4.1 Revenue vs Profit (Doanh thu và Lợi nhuận)

Đây là nhầm lẫn phổ biến nhất, đặc biệt với những người mới khởi nghiệp.

Revenue (Doanh thu): Là tổng số tiền doanh nghiệp thu được từ việc bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ (thường được gọi là "Top Line" vì nó nằm ở dòng đầu tiên của báo cáo kết quả kinh doanh).
Profit (Lợi nhuận): Là số tiền còn lại sau khi lấy Doanh thu trừ đi tất cả các loại chi phí ("Bottom Line").

4.2 Cost vs Expense (Giá vốn và Chi phí)

Cả hai đều là tiền chi ra, nhưng mục đích và cách ghi nhận vào sổ sách lại khác nhau.

Cost (Giá vốn/Chi phí đầu tư): Thường gắn liền trực tiếp với việc tạo ra sản phẩm hoặc tài sản. Ví dụ: Tiền mua nguyên liệu để may cái áo. Số tiền này sẽ nằm trong giá trị hàng tồn kho cho đến khi cái áo được bán đi.
Expense (Chi phí vận hành): Là các khoản chi phục vụ cho việc vận hành doanh nghiệp nói chung và thường được trừ trực tiếp vào lợi nhuận trong kỳ đó. Ví dụ: Tiền thuê văn phòng, tiền lương nhân viên hành chính.

4.3 Asset vs Equity (Tài sản và Vốn chủ sở hữu)

Nhiều người cho rằng "Công ty tôi có cái xe 1 tỷ thì đó là vốn của tôi", nhưng thực tế kế toán không tính như vậy.

Asset (Tài sản): Là tất cả những gì doanh nghiệp đang nắm giữ (xe, tiền mặt, máy móc, kho bãi). Tài sản có thể được hình thành từ vốn tự có hoặc từ tiền đi vay.
Equity (Vốn chủ sở hữu): Là phần giá trị tài sản thực sự thuộc về chủ sở hữu sau khi đã trả hết nợ.

5. Kết luận

Hành trình chinh phục tiếng Anh chuyên ngành Kế toán không đơn thuần là việc học thuộc lòng những từ vựng khô khan, mà là việc bạn đang tự trang bị cho mình một "chiếc chìa khóa vạn năng" để bước vào thế giới tài chính toàn cầu. Khi hiểu rõ các thuật ngữ, từ viết tắt và phân biệt được những khái niệm dễ nhầm lẫn, bạn không chỉ nâng cao hiệu suất làm việc mà còn xây dựng được sự tự tin, chuyên nghiệp trong mắt đối tác và nhà tuyển dụng.

Hãy nhớ rằng, kế toán là ngôn ngữ của kinh doanh, và tiếng Anh chính là phương tiện để ngôn ngữ đó được hiểu ở bất cứ đâu trên thế giới. Đừng quá áp lực về việc phải ghi nhớ tất cả 95 thuật ngữ ngay lập tức; hãy bắt đầu từ những nhóm từ gần gũi nhất với công việc hàng ngày của bạn và áp dụng chúng vào thực tế.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn một lộ trình rõ ràng và bộ công cụ hữu ích để bắt đầu hành trình nâng tầm sự nghiệp của mình.