1. Đoàn phí công đoàn là gì?

Đoàn phí công đoàn là khoản tiền do đoàn viên công đoàn tự đóng để duy trì hoạt động của tổ chức công đoàn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Theo quy định hiện hành, đoàn viên công đoàn phải đóng đoàn phí hàng tháng với mức bằng 1% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, nhưng không vượt quá mức trần theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Cần phân biệt:

1.1 Đoàn phí công đoàn

• Do người lao động là đoàn viên công đoàn đóng.
• Chỉ áp dụng đối với người tham gia công đoàn.

1.2 Kinh phí công đoàn

• Do doanh nghiệp đóng.
• Mức đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cho người lao động.
• Áp dụng cho toàn bộ người lao động, không phụ thuộc việc có tham gia công đoàn hay không.

2. Nghỉ việc có được hoàn lại đoàn phí công đoàn đã đóng không?

Câu trả lời: Không.

Theo quy định của Luật Công đoàn, khi người lao động nghỉ việc thì tư cách đoàn viên công đoàn sẽ chấm dứt. Tuy nhiên, pháp luật hiện nay không có quy định nào cho phép hoàn trả số tiền đoàn phí công đoàn đã đóng trước đó.

Khoản tiền này được sử dụng để:

• Tổ chức các hoạt động công đoàn;
• Hỗ trợ đoàn viên khi gặp khó khăn;
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động;
• Chi cho các hoạt động chăm lo đời sống đoàn viên.

Do đó, đây không phải là khoản tiền gửi tiết kiệm hay khoản ký quỹ để người lao động có thể yêu cầu nhận lại khi nghỉ việc.

3. Vì sao người lao động không được nhận lại tiền đoàn phí?

Theo quy định về tài sản công đoàn, tài sản được hình thành từ nguồn đóng góp của đoàn viên công đoàn thuộc quyền sở hữu của tổ chức công đoàn.

Điều này đồng nghĩa với việc:

• Sau khi đoàn phí được đóng vào quỹ công đoàn, khoản tiền đó trở thành tài sản của công đoàn.
• Người lao động không còn quyền sở hữu riêng đối với số tiền đã đóng.
• Tổ chức công đoàn sử dụng nguồn quỹ này để phục vụ hoạt động chung và hỗ trợ đoàn viên.

Vì vậy, khi nghỉ việc hoặc thôi tham gia công đoàn, người lao động không có căn cứ pháp lý để yêu cầu hoàn trả đoàn phí đã nộp.

4. Nghỉ việc thì quyền lợi công đoàn được xử lý như thế nào?

Khi chấm dứt hợp đồng lao động:

Trường hợp 1: Tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp khác có công đoàn

Người lao động có thể thực hiện thủ tục chuyển sinh hoạt công đoàn sang đơn vị mới.

Khi đó:

• Quá trình tham gia công đoàn được ghi nhận liên tục;
• Tiếp tục được hưởng các quyền lợi dành cho đoàn viên;
• Không phải nhận lại đoàn phí đã đóng trước đó.

Trường hợp 2: Không tham gia công đoàn tại nơi làm việc mới

Nếu người lao động không tiếp tục gia nhập công đoàn:

• Tư cách đoàn viên chấm dứt;
• Quyền lợi từ tổ chức công đoàn cũng kết thúc theo quy định;
• Không được hoàn trả số tiền đoàn phí đã đóng.

5. Người lao động có phải đóng bổ sung đoàn phí trước khi nghỉ việc không?

Trong một số trường hợp, người lao động là đoàn viên công đoàn nhưng chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng đoàn phí theo quy định.

Nếu đã được hưởng các quyền lợi từ công đoàn nhưng còn thiếu khoản đoàn phí phải đóng, công đoàn cơ sở có thể yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài chính còn thiếu trước khi hoàn tất thủ tục liên quan đến đoàn viên. Việc này sẽ phụ thuộc vào quy định và cách quản lý của từng công đoàn cơ sở.

6. Kết luận

Người lao động khi nghỉ việc không được yêu cầu hoàn trả đoàn phí công đoàn đã đóng. Khoản tiền này sau khi nộp sẽ trở thành nguồn tài chính của tổ chức công đoàn để phục vụ các hoạt động chăm lo, bảo vệ quyền lợi cho đoàn viên và người lao động.

Nếu tiếp tục làm việc tại đơn vị mới có tổ chức công đoàn, người lao động có thể thực hiện thủ tục chuyển sinh hoạt công đoàn để duy trì quyền lợi của mình.