SHUI là thuật ngữ thường được sử dụng trong lĩnh vực nhân sự, tiền lương và quản trị lao động để chỉ chung 3 khoản bảo hiểm gồm bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Vậy SHUI có phải là một loại bảo hiểm riêng không? Người lao động và doanh nghiệp phải đóng SHUI bao nhiêu? Cách tính như thế nào? Nội dung dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp và người lao động hiểu rõ hơn về thuật ngữ này.

1. SHUI là gì?

SHUI là viết tắt của:

• S – Social Insurance: Bảo hiểm xã hội (BHXH);

• H – Health Insurance: Bảo hiểm y tế (BHYT);

• UI – Unemployment Insurance: Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Như vậy, SHUI không phải tên của một loại bảo hiểm độc lập. Đây là cách gọi tổng hợp thường xuất hiện trong bảng lương, tài liệu nhân sự, hệ thống payroll hoặc môi trường doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài.

Về bản chất, mỗi loại bảo hiểm trong SHUI có mục đích và quyền lợi khác nhau.

1.2 SHUI deduction và SHUI contribution là gì?

Trong tài liệu nhân sự, doanh nghiệp có thể gặp một số thuật ngữ như:

• SHUI deduction: Khoản bảo hiểm được khấu trừ từ tiền lương của người lao động.

• SHUI contribution: Khoản bảo hiểm do doanh nghiệp đóng cho người lao động.

• SHUI status: Thông tin về tình trạng tham gia bảo hiểm của người lao động, chẳng hạn đang tham gia, chấm dứt hoặc chuyển đơn vị.

Do đó, khi thấy cụm từ SHUI trên bảng lương, có thể hiểu đây là nhóm các khoản bảo hiểm bắt buộc liên quan đến người lao động.

3. SHUI gồm những loại bảo hiểm nào?

3.1 Bảo hiểm xã hội

BHXH nhằm bảo đảm một phần thu nhập cho người lao động khi phát sinh các sự kiện như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nghỉ hưu hoặc tử tuất, tùy từng chế độ và điều kiện hưởng.

Đây là khoản bảo hiểm có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an sinh lâu dài cho người lao động.

3.2 Bảo hiểm y tế

BHYT hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh theo phạm vi và mức hưởng được pháp luật quy định.

Người lao động tham gia BHYT có thể sử dụng thẻ BHYT để được quỹ BHYT thanh toán một phần hoặc toàn bộ chi phí thuộc phạm vi được hưởng trong từng trường hợp.

3.3 Bảo hiểm thất nghiệp

BHTN hỗ trợ người lao động khi mất việc và đáp ứng các điều kiện hưởng theo quy định.

Các chế độ của BHTN gồm trợ cấp thất nghiệp, tư vấn và giới thiệu việc làm, hỗ trợ đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề và một số chính sách hỗ trợ khác. Luật Việc làm 2025 đã quy định lại đối tượng tham gia và các chế độ BHTN, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

4. Ai phải tham gia SHUI?

Không phải mọi người lao động đều tham gia cả 3 loại bảo hiểm với cùng một điều kiện.

Đối tượng tham gia được xác định riêng theo quy định của pháp luật về BHXH, BHYT và BHTN.

Đối với BHTN, từ năm 2026, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc nhóm đối tượng tham gia. Người làm việc không trọn thời gian cũng thuộc diện tham gia nếu đáp ứng điều kiện về tiền lương theo luật. Ngoài ra còn có một số nhóm như người làm việc theo hợp đồng làm việc, người quản lý doanh nghiệp có hưởng lương...

Người đang làm việc theo hợp đồng thử việc, người giúp việc gia đình và một số trường hợp khác không thuộc đối tượng tham gia BHTN theo quy định.

Đối với người lao động nước ngoài, việc tham gia từng loại bảo hiểm cần được xác định riêng theo điều kiện pháp luật; không mặc nhiên phải đóng đầy đủ cả BHXH, BHYT và BHTN.

5. Mức đóng SHUI năm 2026

Đối với người lao động Việt Nam thuộc diện tham gia đầy đủ, tỷ lệ đóng phổ biến hiện nay là:

Như vậy, nếu người lao động thuộc diện đóng cả 3 khoản thì tổng tỷ lệ đóng của người lao động và doanh nghiệp là 32% trên tiền lương làm căn cứ đóng, trong đó người lao động chịu 10,5% và doanh nghiệp chịu 21,5%. Tỷ lệ này vẫn được áp dụng trong năm 2026.

5.1 Mức đóng SHUI được tính trên tiền lương nào?

Không phải cứ lấy toàn bộ mức lương thực nhận để nhân với tỷ lệ bảo hiểm.

Doanh nghiệp cần xác định tiền lương làm căn cứ đóng theo từng loại bảo hiểm và áp dụng mức trần tương ứng.

Đối với BHTN, Luật Việc làm 2025 quy định tiền lương làm căn cứ đóng đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định gồm mức lương theo công việc/chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

6. Mức trần đóng SHUI năm 2026

Từ ngày 01/07/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng. Theo đó, mức trần tiền lương tháng đóng BHXH và BHYT là 20 lần mức lương cơ sở, tương đương 50.600.000 đồng/tháng.

Đối với BHTN, mức trần tiền lương đóng được xác định bằng 20 lần mức lương tối thiểu vùng. Năm 2026, mức lương tối thiểu vùng I là 5.310.000 đồng/tháng, nên mức trần BHTN tại vùng I là 106.200.000 đồng/tháng.

Do đó, tiền lương làm căn cứ đóng các khoản SHUI có thể có mức trần khác nhau.

7. Cách tính tiền SHUI

Nếu người lao động thuộc diện đóng đầy đủ cả BHXH, BHYT và BHTN:

Tiền SHUI người lao động đóng:

Tiền lương làm căn cứ đóng × 10,5%

Tiền SHUI doanh nghiệp đóng:

Tiền lương làm căn cứ đóng × 21,5%

Tuy nhiên, khi tính thực tế cần xác định riêng căn cứ và mức trần của từng khoản bảo hiểm thay vì máy móc lấy một mức lương nhân với 10,5% hoặc 21,5%.

Ví dụ cách tính

Giả sử người lao động có tiền lương làm căn cứ đóng là 20.000.000 đồng/tháng và thuộc diện tham gia đầy đủ SHUI.

Phần người lao động đóng:

• BHXH: 20.000.000 × 8% = 1.600.000 đồng;

• BHYT: 20.000.000 × 1,5% = 300.000 đồng;

• BHTN: 20.000.000 × 1% = 200.000 đồng.

Tổng người lao động đóng: 2.100.000 đồng/tháng.

Phần doanh nghiệp đóng:

• BHXH: 20.000.000 × 17,5% = 3.500.000 đồng;

• BHYT: 20.000.000 × 3% = 600.000 đồng;

• BHTN: 20.000.000 × 1% = 200.000 đồng.

Tổng doanh nghiệp đóng: 4.300.000 đồng/tháng.

Như vậy, tổng số tiền đóng SHUI cho người lao động trong ví dụ trên là 6.400.000 đồng/tháng.

8. Người lao động được hưởng quyền lợi gì từ SHUI?

Mỗi khoản bảo hiểm mang lại nhóm quyền lợi khác nhau:

Quyền lợi thực tế phụ thuộc vào đối tượng tham gia, thời gian đóng và điều kiện của từng chế độ.

9. Kết luận

SHUI là cách gọi chung của BHXH, BHYT và BHTN, thường được sử dụng trong quản lý nhân sự, payroll và tiền lương. Hiểu đúng SHUI giúp người lao động biết khoản nào được trừ vào lương, đồng thời giúp doanh nghiệp xác định đúng nghĩa vụ đóng bảo hiểm.

Trong năm 2026, tỷ lệ đóng phổ biến đối với người lao động là 10,5% và doanh nghiệp là 21,5%. Tuy nhiên, khi tính thực tế cần xác định đúng đối tượng, tiền lương làm căn cứ và mức trần của từng loại bảo hiểm.